TNO & RIVM waarschuwen: door deze 8 trends stijgt psychisch verzuim komende 20 jaar fors

08 mei TNO & RIVM waarschuwen: door deze 8 trends stijgt psychisch verzuim komende 20 jaar fors

Werkgevers krijgen de komende 20 jaar te maken met een sterke toename van psychisch verzuim door 8 maatschappelijke en technologische veranderingen. Hoewel het onzeker is in hoeverre bepaalde factoren impact zullen hebben of elkaar kunnen versterken, moet volgens het rapport van TNO en RIVM (2024) rekening gehouden worden met een sterke toename van psycho-sociale arbeidsbelasting. Het rapport benadrukt dat preventieve maatregelen zo vroeg mogelijk moeten worden ingezet om werkstress en psychisch verzuim effectief te verminderen.

8 maatschappelijke ontwikkelingen verergeren werkstress

Om organisaties hierbij te helpen, geven wij er onze praktische preventie tips bij:

1. Vergrijzende beroepsbevolking: Het aantal werkenden neemt af, terwijl de vraag naar zorg en welzijn toeneemt. Tip: verlicht de werkdruk met gerichte ondersteuning, werkdrukvermindering voor oudere werknemers, goede kennisdeling en flexibele werkopties.
2. Combinatie van werk en mantelzorg: Door vergrijzing nemen mantelzorgtaken toe, wat tijdsdruk en minder hersteltijd voor de medewerker geeft. Tip: flexibele werktijden, zorgfaciliteiten en mentale ondersteuning helpen stress te verminderen.
3. Tekorten op de arbeidsmarkt: Vergrijzing en snelle technologische ontwikkelingen zorgen voor personeelstekorten in de zorg, het onderwijs, de industrie, ICT en beroepen die nodig zijn voor de klimaattransitie. Tip: investeer tijdig in opleidingen en het behoud van personeel om de werkdruk te verminderen.
4. Flexibele arbeidscontracten: Werkgevers bieden steeds vaker flexcontracten aan, wat onzekerheid geeft over inkomen, baanzekerheid en carrièrekansen en minder mogelijkheden biedt voor sociale interactie. Tip: geef meer werkzekerheid en stabiliteit aan flexwerkers door transparante communicatie en mogelijkheden voor doorstroom naar vast werk.
5. Tijdelijk werk via online platforms: Strakke targets, digitale controle en baanonzekerheid met risico op discriminerende algoritmes en het ontbreken van sociale steun veroorzaakt werkstress. Tip: bied duidelijke contracten, haalbare doelen en voldoende regelruimte, eerlijke beoordelingssystemen en zorg voor persoonlijke aanspreekpunten.
6. Kunstmatige intelligentie (AI): Het werk wordt complexer door data-analyse en systeemtoezicht, terwijl AI de prestaties monitort en beslissingen neemt. De verminderde autonomie en toegenomen controle leiden tot werkstress. Tip: zorg voor ontwikkeling van competenties, beperk controlefuncties en geef regelruimte om stress te verlagen.
7. Hybride werken: Het gebrek aan sociale interactie en de verhoogde verantwoordelijkheid thuis kan leiden tot stress. Tip: maak afspraken over de begrenzing van werk- en privétijden en bevorder sociale interactie op de werkplek om stress te verminderen.
8. Toenemende prestatiedruk: Digitalisering, controle, resultaatgericht werken en constante bereikbaarheid versterken de prestatiedruk en belemmeren ontspanning. Tip: ontwikkel een gezonde werkcultuur met focus op werk-privébalans, afgeschermde vrijetijd, realistische targets met regelruimte, ontwikkelmogelijkheden en voldoende hersteltijd.

Dringend advies: start nu al preventie mentale gezondheid

Het rapport vermeld stressmanagement als het belangrijkste advies. Vroegtijdige signalering van stress en het aanbieden van interventies om werknemers met stressklachten te helpen bij thema’s als prestatiedruk, veranderingen, onzekerheid en het verbeteren van mentale veerkracht, wordt aanbevolen. Deze aanpak vermindert psychisch verzuim, verbetert het welzijn en verhoogt de productiviteit en medewerkerstevredenheid.

Integrale aanpak voor stressmanagement is nodig
Volgens het rapport is een integrale aanpak essentieel om werkstress effectief te verminderen. Medewerkers ontvangen optimale ondersteuning en werkstress wordt efficiënt aangepakt door preventieplannen die de domeinen werk, zorg en onderwijs betrekken.

• Werk
  werkgevers kunnen beleid ontwikkelen dat rekening houdt met mentale belasting en de herstelmogelijkheden voor werknemers. Tip: geef verzuimpreventie prioriteit en budget.
• Zorg
  Zorgaanbieders kunnen voorzien in stressmanagement met vroegtijdige signalering van stress en interventies om psychisch verzuim te voorkomen. Tip: het Vitaal Garantplan van Aliantis.
• Onderwijs
  Leer- en ontwikkeltrajecten helpen medewerkers zich aan te passen aan veranderende arbeidsomstandigheden en voorziet hen van relevante scholing en ontwikkelmogelijkheden. Tip: Stimuleer continue scholing en levensloopplanning om medewerkers flexibel te laten aansluiten in een snel veranderende werkomgeving. Een coachtraject, zoals de Themawandeling van Aliantis, helpt medewerkers bij uiteenlopende ontwikkelvraagstukken.

Stressmanagement met integrale aanpak

Aliantis biedt als geregistreerd zorgaanbieder een doelgericht integraal stressmanagementprogramma, met tools voor vroegsignalering van stress, psycho-educatie en individuele coaching voor de medewerkers met stressklachten of ontwikkelvraagstukken. Onze programma’s helpt medewerkers om werkstress te verminderen, hun mentale veerkracht te versterken en duurzame inzetbaarheid te vergroten.

Aliantis is de landelijk werkende stressspecialist. Ontdek hoe wij met voorlichting, onderzoek, coaching en training werkstress verminderen, mentale veerkracht vergroten en organisaties grip geven op verzuim.

Naar het volledige rapport van TNO & RIVM